DOLAR
31,2259
EURO
33,8024
ALTIN
2.052,20
BIST
9.193,69
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
14°C
İstanbul
14°C
Az Bulutlu
Cuma Hafif Yağmurlu
13°C
Cumartesi Az Bulutlu
12°C
Pazar Az Bulutlu
15°C
Pazartesi Hafif Yağmurlu
13°C
KİTAP

Türkiye’de öldürülen gazeteci sayısı 78. Tutuklu sayısı 43 kişi. 20 yılda tutuklanan 848 kişidir…

Türkiye’de öldürülen gazeteci sayısı 78. Tutuklu sayısı 43 kişi. 20 yılda tutuklanan 848 kişidir…
02.02.2024 15:04
0
A+
A-
Reklamlar

Basın özgürlüğü kapsamındaki haklar nelerdir?

Basın özgürlüğü, haber, fikir ve düşünceleri, çoğaltıcı araçlarla, serbestçe açıklayabilmek özgürlüğüdür. Bilgi ve düşünceleri serbest olarak toplayıp, yorum ve eleştiri yaparak çoğaltabilmek ve bunları serbest olarak yayımlayıp dağıtabilmek haklarını içerir…

CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu “10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü”ne dair hazırladığı raporu açıkladı. Rapora göre Türkiye 2022 Dünya Basın…

CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu “10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü”ne dair hazırladığı raporu açıkladı. Rapora göre Türkiye 2022 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 180 ülke içerisinde 149. sırada yer aldı. Raporda, gazeteci düşmanlığı ve gazetecilere yönelik fiziksel saldırıların iktidarın tutumu nedeniyle geçtiğimiz yıllarda artmaya başladığı belirtilerek 20 yılda 848 gazetecinin tutuklandığı kaydedildi.

CHP İstanbul Milletvekili ve TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu Başkanvekili Sezgin Tanrıkulu, hazırladığı ‘Türkiye’de Gazetecilik’ başlıklı raporda, basını sermayenin kontrolüne alma çabalarının 12 Eylül 1980 askeri darbe döneminde başladığı ve AK Parti iktidarı döneminde ivme kazandığına dikkat çekildi.

Türkiye, Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) Örgütünün 2022 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 180 ülke içerisinde 149. sırada yer aldı. Türkiye, 2021 yılında 153. sıradaydı. Raporda, dört sıra ilerlemenin ‘medyaya dönük baskılara karşı sivil toplum hareketinin gösterdiği mücadele sayesinde’ olduğu vurgulandı.

Dünya Basın Özgürlüğü Endeksinde 2005 yılında 98. sırada yer alan Türkiye, listedeki yerinde sürekli düşüş yaşamış ve basına yönelik yoğun baskılar nedeniyle 2010 yılında 138, 2015’te 149, 2020’de 154. sıraya gerilemişti.

Raporun Türkiye bölümünde şu değerlendirme yapıldı:

Gazetecilere yönelik tutuklamanın yerini adli kontrol aldı. Temmuz 2021’de gazeteciler, AFP foto-muhabiri Bülent Kılıç’ın şiddet görerek gözaltına alınmasının ardından, Olağanüstü Hal ilanından sonra ilk kez kitlesel eylem yaptı. Son iki yılda Türkiye’de iki gazeteci öldürüldü: Ses Kocaeli Gazetesi Sahibi Güngör Arslan 19 Şubat 2022’de; Bursa Rahmet FM çalışanı Hazım Özsu da Mart 2021’de uğradıkları silahlı saldırılar sonucu yaşamlarını yitirdiler. Cinayet zanlıları tutuklandılar.

TUTUKLU GAZETECİ SAYISINDA ARTIŞ

RSF tarafından 14 Aralık 2022 tarihinde yapılan açıklamada ise gazetecilerin haklarında 2022 yılında ciddi gerileme yaşandığı vurgulandı. Açıklamada, 1 Aralık itibariyle dünyada 533 tutuklu gazeteci bulunduğu, bunun 2021’e oranla yüzde 13,4’lük artışa işaret ettiği ifade edildi. Açıklamada, 2022 yılında 57 gazetecinin öldürüldüğü, 65 gazetecinin de “rehin” olarak tutulduğu kaydedildi…

Çağdaş Gazeteciler Derneği Medya İzleme Komisyonu “2022 Medya Raporu”na göre:

2022’de gazeteciler ve basın kuruluşlarına ilişkin en az 174 dava görüldü/duruşma yapıldı. Bu davalarda en az 263 gazeteci yargılandı. Bazı gazeteciler birden çok davada Hakim karşısına çıktı.

Davalarda en az 40 gazeteciye hapis ya da para cezası verildi.

Gazetecilere toplamda en az 92 yıl 11 ay 15 gün hapis, en az 317 bin 900 TL para cezası verildi.En az 24 gazeteci beraat etti. Bir yıl boyunca en az 33 gazeteci tutuklandı, en az 72 gazeteci gözaltına alındı.

61 gazeteci işini yaparken, özellikle toplumsal olaylarda saldırıya uğradı, engellendi. Saldırıların pek çoğunda gazeteciler gözaltına alındı. Gazeteciler, daha çok sosyal medya üzerinden tehdit edildi, hedef gösterildi.

RTÜK CEZALARI

RTÜK bir yılda 13 TV kanalına 58 kez ceza verdi. Halk TV, Tele 1, KRT, Fox TV ve Flash Haber’e 54 kez ceza kesilirken; TGRT Haber, Beyaz TV, ATV, A Haber, Ülke TV, Kanal 7 ve TV24’e sadece 3 kez cezai yaptırım uygulandı. 5 muhalif TV kanalına verilen 54 cezanın toplam tutarı, 17 milyon 335 bin lira olurken; diğer 8 TV kanalına verilen 4 cezanın toplamı 1 milyon 674 bin TL oldu.

YASAL DÜZENLEMELER/SANSÜR GİRİŞİMLERİ

Basın Kanunu’nda Değişiklik Teklifi: Kamuoyunda “Sansür Yasası” olarak bilinen Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 14 Ekim Günü TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

CHP, düşünceyi ifade özgürlüğüne aykırı hükümler taşıyan kanunun iptali için Anayasa Mahkemesine başvurdu.

Yasa nedeniyle Eşit Hakları İzleme Derneği ve İHD’nin açıklamasında “havuç/sopa” yaklaşımıyla hazırlanan teklifin “tarafsız ve önyargısız bir biçimde uygulanması” durumunda iki olumlu getirisinin olacağı belirtildi.

‘İNTERNET GAZETECİLERİNİN BASIN KARTI ALMASI ZORLAŞTIRILDI’

İnternet haber sitelerinin Basın Kanunu kapsamına alınmasının çalışan gazetecilerin basın kartı almasının ve haber sitelerinin devlet ilanlarından yararlanmasının olumlu olacağı ifade edilen açıklamada, “teklifte yer alan kurumsal hükümler bu güvenceleri sağlamaktan uzak gözükmektedir. Zira hem basın kartı alma koşullarını düzenleyen teklifin 12. maddesi basın kartı almayı aşırı zorlaştırmıştır.

Hem de teklifin 14. maddesinde basın kartı başvurularını değerlendirmek, kartları iptal etmek gibi yetkilerle donatılmış olan Basın Kartı Komisyonu’nun dokuz üyesinden beşinin doğrudan İletişim Başkanı tarafından atanması öngörülmüştür.

Bu hüküm bile başlı başına Basın Kartı Komisyonunun bağımsız olmayacağını ve tarafsız hareket etmeyeceğini, muhalif gazetecilerin başvurularının tarafsız bir şekilde değerlendirilmeyeceğini göstermektedir” denildi.

“Basın ve Yayım Faaliyetleri Genelgesi”: “Basın ve Yayım Faaliyetleri” ile ilgili 2022/1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 29 Ocak 2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlandı. Genelgede, “bazı televizyon kanallarında yabancı içeriklerin uyarlayarak yayımladığı programların toplumun temel değerlerine aykırı unsurlar taşıdığı”, bunların “yıkıcı etkilerini bertaraf etmek için gerekli adımların atılacağı” belirtildi.

Genelgede programlara ilişkin atılacak adımlar şöyle sıralandı:

Toplumumuzun temel değerlerine aykırı unsurlar taşıdığı gözlenen ve son günlerde özellikle yabancı içeriklerin uyarlanması şeklinde ekranlara gelen televizyon programlarının toplum üzerindeki yıkıcı etkilerini bertaraf edecek adımlar ivedilikle atılacak.

Birtakım semboller kullanılmak suretiyle verilmeye çalışılan mesajlarla çocuk ve gençlerin zihin dünyalarını hedef alan yapımlardan onları koruyacak, aile ve çocuk dostu yapımlar teşvik edilecek.

Medya aracılığıyla milli ve manevi değerlerimizi yıpratmaya, aile ve toplum yapımızı temelinden sarsmaya yönelik açık ve örtülü faaliyetlere karşı Anayasa, kanun ve ilgili diğer mevzuatla düzenlenen müeyyidelerin gereği yerine getirilecek.

Toplumun geneline hitap eden bu tür medya içeriklerinin özellikle de aile, çocuk ve gençlerimiz üzerinde olumsuz etkilerin önlenmesi amacıyla ulusal ve yerel medya organlarının tehdit ve tehlike oluşturan bu tür yapımlarına karşı ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından gerekli tedbirler gecikmeksizin alınacaktır.

Basın Ahlak Esasları: Türkiye Barolar Birliği (TBB), Basın İlan Kurumunun 6 Temmuz 2022 tarihinde yayımladığı “Basın Ahlak Esasları”nın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Eylül Ayında Danıştay’a dava açtı. TBB’den yapılan açıklamada, esasların, kanuni dayanaktan yoksun olduğu belirtilerek “Kanunla düzenlenmesi gereken birçok konuda belirsiz ve ölçüsüz, yoruma açık, muğlak düzenleme ve sınırlamalar getirmektedir. Bu haliyle, ifade ve basın özgürlüğünün ihlali sonucunu doğuran söz konusu düzenleme, ilgili kuruluşlar bakımından mahkemeye erişim hakkının sınırlanmasına da neden olmaktadır” denildi.

2022 YILINDA 95 GAZETECİ GÖZALTINA ALINDI

Saldırıya Uğrayan Gazeteciler 65
Mahkum Olan Gazeteci, Yazar, Yayıncı 52
Tutuklanan Gazeteciler 37
Gözaltına Alınan Gazeteciler 95
Dava/Soruşturma Açılan Gazeteciler 51
Toplatma, Erişim Engelleme Kararları (2.279 internet, 60 RTÜK, 21 toplatma) 2.360

“Düşünceyi ifade özgürlüğü” kapsamına giren eylem ve etkinlikleri nedeniyle gözaltına alınan, tutuklanan, yargılanan, mahkum olan gazeteciler ve diğer kişilere ilişkin verilerin sağlıklı olmadığı, gerçeğin çok altında olduğu unutulmamalıdır.

20 YILDA 848 GAZETECİ TUTUKLANDI

Tutuklanan Gazeteciler: Türkiye Gazeteciler Sendikası verilerine göre 43, Medya ve Hukuk Araştırmaları Derneği verilerine göre 65 gazeteci tutuklu ya da hükümlü olarak cezaevinde bulunuyor…

Türkiye’de AK Parti’nin iktidara geldiği 2002 yılından 2022 yılı sonuna kadar en az 848 gazeteci tutuklandı:

2002 17 2012 5
2003 15 2013 1
2004 veri yok 2014 2
2005 veri yok 2015 8
2006 22 2016 145
2007 9 2017 206
2008 23 2018 56
2009 37 2019 130
2010 9 2020 87
2011 36 2021 3
2022 37
TOPLAM 848

Erişim Engelleme Kararları: İfade Özgürlüğü Derneğinin EngelliWeb 2021 Raporu, Ekim Ayında yayınlandı. Rapora göre, 2021 sonu itibarıyla Türkiye’den 574.798 web sitesi erişime engellendi.

İfade Özgürlüğü Derneğinin 2019 EngelliWeb raporunda 2018 yılı sonu itibarıyla toplam 347.445 alan adı erişime engellendi, 2019 sonunda bu rakam 408.494 oldu.

2020 yılında 467.011’e ulaşan engel sayısına 2021 yılı içinde 107.706 alan adı daha eklendi.

Raporda, 574.798 web sitesi ve alan adına, 789 farklı kurum tarafından verilen toplam 504.700 farklı kararla erişimin engellendiği belirtildi.

Raporun sonuç bölümünde özetle şöyle denildi:

“(…) Sulh ceza hakimlikleri ifade ve basın özgürlüğünü, kamunun haber ve bilgi edinme hakkını, kamu yararını hiçe sayarken üst düzey kamu şahsiyetlerinin incinen itibar, onur ve haysiyetlerinin adeta bekçiliğini yapmıştır. Bu kararlarla sadece kamuoyunu yakından ilgilendiren siyasi nitelikli haberler değil aynı zamanda arşiv değeri bulunan eski tarihli haberlerin de internet ve basın arşivlerinden kaldırılması ve yok edilmesi söz konusudur. İfade Özgürlüğü Derneği tarafından yayınlanan Hafızamız Siliniyor: İnternet Sansürlerinin Unutulma Hakkı Boyutu başlıklı raporda da belirtildiği üzere 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hakimlikleri eli ile alınan karar ve yaptırımlar kamunun geçmişe yönelik araştırma yapma hakkını da baltalamakta ve çevrimiçi arşivlere ciddi zarar vermektedir. Fakat, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin de belirttiği üzere kamusal ilgi sadece haber ve makalelerin yayınlandığı tarihle ve güncel olaylarla sınırlı değildir ve kamu ilgisi geçmişe yönelik de olabilir ve dolayısıyla internet arşivleri de Sözleşme’nin 10. maddesi kapsamında korunmaktadır. Türkiye’de ise çevrimiçi arşivler sürekli baskı ve tehlike altındadır.

(…) 2018, 2019 ve 2020 raporlarımızda ortaya çıkan vahim tablo 2021’de de devam ederken, özellikle 2020 yılı içinde yapılan yasal değişikliklerin etkisi 2021 yılında görülmeye başlanmış ve içerik sağlayıcıları tarafından daha çok içeriğin yayından kaldırıldığı tespit edilmiştir. Hatta, kaldırılan ve yok edilen haberlerle birlikte sansürün daha efektif bir şekilde uygulanmaya başladığı görülmekte ve hissedilmektedir”.

GAZETECİLERE SALDIRILAR

Raporda gazetecilere yönelik saldırıların iktidar dönemiyle birlikte artışa geçtiği belirtilirken örneklerle bu durum açıklandı.

Raporda şu ifadeler kaydedildi:

Kolluk güçlerinin (özellikle toplantı ve gösterilerde) uyguladığı şiddet dışında AK Parti iktidarının tavrı ve duruşu nedeniyle sivil vatandaşların da gazetecilere yönelik saldırılarında artış yaşandığı görülüyor.

Basın örgütlerinin çalışmalarına göre, 2022 yılında en az 65 gazeteci, haber izlerken ya da haberleri nedeniyle gerek kolluk güçlerinin gerek politikacıların gerekse de sivil vatandaşların saldırısına maruz kaldı.

Gazeteci Beyza Kural’a 6 Kasım 2015 tarihinde İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü’ndeki eylemi izlerken fiziksel şiddet uygulayan polis memurları K.A., N.D., Y.Ş. hakkında açılan dava 1 Aralık günü sonuçlandı. İstanbul 35. Asliye Ceza Mahkemesi, “iş ve çalışma hürriyetinin ihlali” gerekçesiyle polislere 6’ar bin lira adli para cezası verdi. Ceza, 10 taksitte ödenecek. Kural’ın bireysel başvurusunu 18 Şubat 2021 tarihinde sonuçlandıran Anayasa Mahkemesi, “insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının”, “ifade ve basın özgürlüğünün” ihlal edildiğine karar vermişti.

Güngör Arslan: Kocaeli Ses Gazetesinin Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü Güngör Arslan, 19 Şubat 2022 tarihinde ofisinde uğradığı silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirdi.

Gazeteci Ergün Poyraz, 11 Nisan 2022 tarihinde Aydın Kuşadası’nda evinin önünde kimliği belirsiz kişilerin saldırısı sonucu ağır yaralandı.

1 Eylül Dünya Barış Günü nedeniyle İstanbul Kadıköy’de düzenlenen mitingi izleyen Bianet muhabiri Tuğçe Yılmaz, sivil bir polisin cinsel tacizine maruz kaldı. Yılmaz’ın “göğsümü sıktın, beni taciz ettin” diye tepki göstermesi üzerine polisin diğer polisler tarafından uzaklaştırıldığı, polis amirinin “suç duyurusunda bulunursunuz” dediği belirtildi.

Cumartesi Anneleri’nin 700. hafta oturumu nedeniyle 46 kişi hakkında İstanbul 21. Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davadan (21 Eylül 2022) önce basın açıklamasına müdahale eden polis, Artı TV muhabiri Meral Danyıldız’a fiziksel şiddet uyguladı. DİSK Basın-İş Başkanı Faruk Eren gözaltına alındı.

İstanbul Beylikdüzü’nde iki yaşındaki çocuğun “cinsel istismar nedeniyle öldüğü” iddiasına ilişkin haber yazan Bianet Muhabiri Evrim Kepenek, bebeğin ailesi tarafından tehdit edildiğini açıkladı. Kepenek, Twitter hesabından, “Çocuğun amcası olduğunu söyleyen biri aradı ‘12 bin kişilik aileyiz, korkutmak gibi olmasın haberi kaldırın’ dedi. Sonra aradı, ‘yanlış anlaşılmasın sizi tehdit etmiyorum’ ” mesajını paylaştı.

1 Ekim 2022 tarihinde İstanbul Aksaray Meydanı’nda hasta mahkumlar için yapılan adalet nöbetine müdahale eden polisler, gazeteciler Hayri Tunç, Meral Danyıldız, Zeynep Kuray ve Rukiye Güzel’i fiziksel şiddet kullanarak engelledi.

“25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü” nedeniyle Taksim’de toplanan kadınlara müdahale eden polisler, BirGün Gazetesi Editörü Yaren Çolak’ı gözaltına aldı. BirGün Muhabiri Havva Gümüşkaya polis tarafından “Başlarım haberine” denilerek engellendi, foto muhabiri Ali Öz darp edildi; gazeteci Hayri Tunç, İleri Haber Muhabiri İzel Sezer de polisin engellemesiyle karşılaştı.

Türkiye’de öldürülen gazeteci sayısı 78…

Tutuklu Gazeteci sayısı ise 110 – 43 kişi bulunmaktadır…

Türkiye’de pek çok gazeteci, ülkenin çeşitli yerlerindeki hapishanelerde tutuklu bulunmaktadır. Alttaki tabloda şu an tutuklu, gazetecilerin listesidir. Avrupa Konseyi’nin kamuoyuna açıkladığı bir rapora göre Türkiye dünyada en fazla gazetecinin hapiste olduğu ülkedir. Raporda ayrıca 2018 sonu rakamlarıyla Avrupa Konseyi üyesi ülkelerde cezaevinde olan 130 gazeteci den 110’u Türkiye’de bulunmaktadır.

YILDIRMA AMAÇLI TUTUKLAMALARA YAYGIN OLARAK BAŞVURULDUĞUNU GÖZLER ÖNÜNE SERİYOR”

Öldürülen Gazeteciler

ADI SOYADIYAYIN ORGANIYERİTARİH
01-Tevfik NevzatHikmetAdana19 Mart 1905
02-Şair Hüseyin KamiAlemdar-KonyaKonya26 Mart 1905
03-Hasan Fehmi BeySerbestiİstanbul6 Nisan 1909
04-Ahmet SamimSada-i Milletİstanbul9 Haziran 1910
05-Zeki BeySerbesti-Şehrahİstanbul10 Temmuz 1911
06-Silahçı TahsinSilah-Bombaİstanbul27 Temmuz 1914
07-Rupen ZartanyanYazarİstanbul24 Nisan 1915
08-SiamantoYazarİstanbul24 Nisan 1915
09-Yervant Sırmakeşliyan (Erukhan)Yazarİstanbul24 Nisan 1915
10-Armen DarianYazarİstanbul24 Nisan 1915
11-Levon LaentsYazarİstanbul24 Nisan 1915
12-TılgdadintsYazarİstanbul24 Nisan 1915
13-Krikor ZohrabGazeteci-YazarUrfa15 Temmuz 1915
14-Taniel VarujanYazar-ŞairÇankırı13 Ağustos 1915
15-Rupen SevagŞairÇankırı1 Ağustos 1915
16-Hasan Tahsin (Osman Nevres)Hukuk-u Beşerİzmir15 Mayıs 1919
17-Ali KemalPeyami Sabahİzmit6 Kasım 1922
18-Hüseyin Hilmi Bey (Sosyalist Hilmi)İştirak – Medeniyetİstanbul16 Kasım 1922
19-Ali Şükrü BeyTanİzmit2 Nisan 1923
20-Hikmet Şevki BeyHakimilyet-i MilliyeAnkara28 Nisan 1930
21-Sabahattin AliMarko PaşaKırklareli16 Haziran 1948
22-Adem YavuzANKA AjansıKıbrıs26 Ağustos 1974
23-Ali İhsan ÖzgürPolitikaİstanbul22 Kasım 1978
24-Cengiz PolotkanHafta SonuAnkara1 Aralık 1978
25-Abdi İpekçiMilliyetİstanbul1 Şubat 1979
26-İlhan DarendelioğluOrtadoğuİstanbul19 Kasım 1979
27-İsmail GerçeksözOrtadoğuİstanbul4 Nisan 1980
28-Ümit KaftancıoğluTRTİstanbul11 Nisan 1980
29-Muzaffer FeyzioğluHizmetTrabzon15 Nisan 1980
30-Recai ÜnalDemokratİstanbul22 Temmuz 1980
31-Mevlüt IşıkTürkiyeAnkara1 Haziran 1988
32-Seracettin MüftüoğluHürriyet (Nusaybin)Nusaybin28 Haziran 1989
33-Sami BaşaranGazeteİstanbul7 Kasım 1989
34-Kamil BaşaranGazeteİstanbul28 Şubat 1990
35-Çetin EmeçHürriyetİstanbul7 Mart 1990
36-Turan DursunYüzyıl 2000 Dergiİstanbul4 Eylül 1990
37-Gündüz EtiliYeni Günaydınİstanbul18 Eylül 1991
38-Halit Güngen2000’e DoğruDiyarbakır18 Şubat 1992
39-Cengiz AltunYeni ÜlkeBatman24 Şubat 1992
40-İzzet KezerSabahCizre23 Mart 1992
41-Bülent ÜlküKörfeze BakışBursa31 Mart 1992
42-Mecit AkgünYeni ÜlkeNusaybin2 Haziran 1992
43-Hafız AkdemirÖzgür GündemDiyarbakır8 Haziran 1992
44-Çetin AbayayÖzgür HalkBatman29 Temmuz 1992
45-Yahya OrhanÖzgür GündemGercüş31 Temmuz 1992
46-Hüseyin DenizÖzgür GündemCeylanpınar9 Ağustos 1992
47-Musa AnterÖzgür GündemDiyarbakır20 Eylül 1992
48-M. Sait ErtenAzadi-DenkDiyarbakır3 Kasım 1992
49-Yaşar AktayTürkiyeHani9 Kasım 1992
50-Hatip KapçakHürriyetMazıdağı18 Kasım 1992
51-Namık TarancıGerçekDiyarbakır20 Kasım 1992
52-Uğur MumcuCumhuriyetAnkara24 Ocak 1993
53-Kemal KılıçÖ.Gündem-Y.ÜlkeŞanlıurfa18 Şubat 1993
54-M. İhsan KarakuşSilvan GazetesiSilvan13 Mart 1993
55-Ercan GürelHHA-BergamaBergama20 Mayıs 1993
56-Ömer TaşarMilli GazeteSaraybosna26 Haziran 1993
57-İhsan Uygur (Kayıp)Sabahİstanbul6 Temmuz 1993
58-Rıza GüneşerHalkın Gücüİstanbl14 Temmuz 1993
59-Ferhat TepeÖzgür GündemBitlis3 Ağustos 1993
60-Muzaffer AkkuşSabah-MİLHA AjansıBingöl20 Eylül 1993
61-Ruhi Can TulTürkish Daily NewsKırıkkale14 Ocak 1994
62-Nazım Babaoğlu (Kayıp)Özgür GündemSiverek12 Mart 1994
63-Kamil KoşapınarZamanErzurum19 Mart 1994
64-Erol AkgünDevrimci ÇözümGebze8 Eylül 1994
65-Bahri IşıkÇağdaş Marmaraİstanbul17 Eylül 1994
66-Ersin YıldızÖzgür Ülkeİstanbul3 Aralık 1994
67-Onat KutlarCumhuriyetİstanbul11 Ocak 1995
68-Bekir KutmangilYeni Günaydınİstanbul23 Mayıs 1995
69-Nail AydınSon HaberGiresun28 Temmuz 1995
70-Sayfettin TepeYeni PolitikaBitlis29 Ağustos 1995
71-Metin GöktepeEvrenselİstanbul8 Ocak 1996
72-Yemliha KayaHalkın Gücüİstanbul27 Temmuz 1996
73-Ünal MesutoğluTRTİzmir8 Kasım 1997
74-Mehmet TopaloğluKurtuluşAdana28 Ocak 1998
75-Ahmet Taner KışlalıCumhuriyetAnkara21 Ekim 1999
76-Hrant DinkAgosİstanbul19 Ocak 2007
77-Cihan HayırsevenerGüney Marmara’da YaşamBalıkesir / Bandırma18 Aralık 2009
78-Haydar MeriçRumeli 39Kırklareli18 Haziran 2011
    

RSF, 2023 YILINDA TÜRKİYE’DE 43 GAZETECİNİN CEZAEVİNE GİRDİĞİNİ AÇIKLADI… “BU SAYI, YILDIRMA AMAÇLI TUTUKLAMALARA YAYGIN OLARAK BAŞVURULDUĞUNU GÖZLER ÖNÜNE SERİYOR”



Ad-Soyadı
MedyaPosizyonTutuklama tarihiDurumuGeçmiş bilgi
Abdulcebbar KarabeğAzadiya WelatMersin’de muhabir2010-09-262012-11-02 serbest kaldı [4]Hatay‘da bulunan hapishanede yattı.
Abdullah ÇetinDicle Haber AjansıKurtalan’da muhabir2011-12-16TutukluDiyarbakır D-tipi cezaevinde yatmıştır.
Ahmet AkyolDicle Haber AjansıAdana’de muhabir2011-05-09TutukluAdanaCeyhan‘da M-tipi cezaevinde.
Ahmet BirsinGün TVGenel Koordinatör2009-04-14TutukluDiyarbakır D-tipi ceza evinde tutuklu
Ali KonarAzadiya WelatElazig‘da muhabir2010-05-27TutukluMalatya E-tipi ceza evinde tutuklu
Arif ÇelebiSerbest bırakılması 2014-05-08 [5]
Ayşe OymanÖzgür Gündemyazar2011-12-24Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Aziz TekinAzadiya WelatMardin’de muhabir2012-01-29TutukluMardin E-tipi ceza evinde tutuklu
Bayram NamazAtılımyazar2006-09-10Serbest bırakılması 2014-05-08 [5]Edirne F-tipi ceza evinde tutuklu
Bedri AdanırAram Yayınları, HawarGenel Yönetmen2010-01-08Serbest bırakılması 2012-11-27 [6]Diyarbakır D-tipi ceza evinde tutuklu
Cengiz KapmazÖzgür Gündemyazar2011-11-26TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Çağdaş KaplanDicle Haber AjansıIstanbul’da muhabir2011-12-20TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Davut UçarEtik AjansYönetmen2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Deniz Yıldırım2009-11-09Tutuklu
Derek StoffelCBC Newsjournalist2013-06-12Serbest bırakılması 2013-06-12 [7]
Dilşah ErcanAzadiya WelatMersin’de muhabir2011-12-24TutukluCeyhan M-tipi cezaevinde tutuklu
Dilek DemiralÖzgür Gündemjournalist2010-09-26Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Ebru UmarMetroLibelleyazar, köşe yazarı2016-04-23
Ekrem DumanlıZaman GazetesiGenel Yönetmen2014-12-14
Enes BoraTRTMuhabir2016-12-22Serbest birakilmasi 2018-13-02Sincan, T-tipi cezaevinde tutuklu.
Ersin ŞanlıTRTYurt Haberler Müdürü2019-02-12TutukluKayseri Cezaevi [8]
Erdal SüsemEylülyazar2010-02-01TutukluEdirne F-tipi ceza evinde tutuklu
Erol ZavarOdakYönetmen2007-01-20TutukluAnkara, Sincan F-tipi ceza evinde tutuklu
Ertuğ BozkurtDicle Haber Ajansıyazar2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Fatih Özgür Aydın2011-07-25Tutuklu
Fatma KoçakDicle Haber AjansıYönetmen2011-12-24Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Faysal TunçDicle Haber AjansıŞırnak’ta muhabir2007-04-05TutukluKalkandere L-tipi ceza evinde tutuklu
Ferhat ÇiftçiAzadiya WelatGaziantep’te muhabir2011-02-16TutukluGaziantep H-tipi ceza evinde tutuklu
Füsun ErdoğanÖzgür RadyoGenel Koordinatör2006-09-10Serbest bırakılması 2014-05-08 [5]Kandıra T-tipi ceza evinde tutuklu
Gülsen AslanDicle Haber AjansıBatman’da muhabir2012-02-20TutukluBatman M-tipi ceza evinde tutuklu
Hakan Soytemiz2010-09-25Tutuklu
Hamit DilbaharAzadiya Welatyazar2010-02-13TutukluErzurum E-tipi ceza evinde tutuklu
Hasan ÖzgüneşAzadiya Welatyazar2011-10-28TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Hatice DumanAtılımYönetmen2003-04-01TutukluGebze M-tipi ceza evinde tutuklu
Hidayet KaracaSamanyolu TVSahibi2014-12-14Tutuklu
Hikmet Çiçek2008-03-25Tutuklu
Hüseyin DenizEvrenselmuhabir2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Ismail YıldızDersimYönetmen2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Kenan KaravilRadyo DünyaGenel Yönetmen2009-12-11TutukluAdana Kürkçüler F-tipi ceza evinde tutuklu
Kenan KırkayaDicle Haber AjansıAnkara’da muhabir2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Mazlum ÖzdemirDicle Haber Ajansıyazar2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Mehmet BaransuTarafmuhabir ve köşe yazarı2015-03-02[9]TutukluMetris Cezaevi
Mehmet Emin YıldırımAzadiya WelatGenel Yönetmen2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Mehmet GüneşTürkiye Gerçeğiyazar???-??-??Serbest bırakılması 2012-10-05 [10]
Mehmet HaberalKanal BSahibi2009-04-17Serbest bırakılması 2013-08-06 [11]
Mehmet YeşiltepeDevrimci Hareketyazar2009-04-30TutukluTekirdağ F-tipi ceza evinde tutuklu
Miktat Algül2010-05-17Tutuklu
Murat Aydın2011-10-22Tutuklu
Musa KartYürüyüş2012-09-18Tutuklu
Mustafa BalbayCumhuriyetAnkara’da muhabir2009-03-06Tutuklu
Mustafa GökEkmek ve AdaletAnkara’da muhabir2004-02-01TutukluAnkara, Sincan F-tipi ceza evinde tutuklu
Nahide ErmişDemokratik Moderniteboard member2011-12-24Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Nevin ErdemirÖzgür Gündemyazar2011-12-24Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Nilgün YıldızDicle Haber AjansıMardin’de muhabir2011-12-24Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Nurettin FıratÖzgür Gündemyazar2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Nuri YeşilAzadiya WelatTunceli’de muhabir2010-05-27TutukluElbistan E-tipi ceza evinde tutuklu
Oktay CandemirDicle Haber Ajansıjournalist2011-12-24Serbest bırakılması 2012-11-16[12]Kandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Ömer ÇelikDicle Haber Ajansıcorrespondent in Istanbul’da2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Ömer ÇiftçiDemokratik ModerniteSahibi2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Ömer Faruk ÇalışkanÖzgür HalkGenel Yönetmen2008-07-19TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Özlem AğuşDicle Haber AjansıAdana’da muhabir2011-12-24TutukluAdana, Karataş ceza evinde tutuklu
Pervin YerlikayaDicle Haber AjansıIstanbul’da muhabir2011-12-24Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Ramazan PekgözDicle Haber Ajansıyazar2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Sadık TopaloğluDicle Haber AjansıUrfa’da muhabir2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Saša PetricicCBC Newsjournalist2013-06-12Serbest bırakılması 2013-06-12 [7]
Vedat DemirYarına BakışKöşe yazarı2016-08-03TutukluSilivri Cezaevi‘de tutuklu
Selahattin AslanDemokratik Modernite2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Semiha AlankuşDemokratik Modernite2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Sevcan AtakÖzgür Halkyazar2010-06-18TutukluAdana, Karataş ceza evinde tutuklu
Seyithan AkyüzAzadiya WelatAdana’da muhabir2009-12-11TutukluIskenderun M-tipi ceza evinde tutuklu
Sibel GülerÖzgür Gündemjournalist2011-12-24Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Sinan AygülDicle Haber AjansıBitlis’te muhabir2011-01-23Serbest bırakılması 2012-11-07Muş E-tipi cezaevinde tutuklu
Soner YalçınOdaTVHürriyetSahibi, journalist2011-02-14Serbest bırakılması 2012-12-27 [13]Silivri L-tipi ceza evinde tutuklu
Sultan ŞamanHevîya Jinêyazar2012-02-07TutukluBatman M-tipi cezaevinde tutuklu
Şahabettin DemirDicle Haber AjansıVan’da muhabir2010-09-05Tutuklu
Şükrü SakAkıncı Yol ve Baran DergisiGenel Yönetmen2010-04-26TutukluSivas‘ta E-tipi ceza evinde tutuklu
Tayip TemelAzadiya Welatyazar2011-10-08TutukluDiyarbakir D-tipi ceza evinde tutuklu
Tuncay Özkanex-KanaltürkSahibi2008-09-27Serbest bırakılması 2014-03-10Silivri L-tipi ceza evinde tutuklu
Turabi KişinÖzgür Gündemyazar2012-01-02TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Turhan ÖzlüUlusal KanalGenel Yönetmen2011-10-08TutukluSilivri L-tipi ceza evinde tutuklu
Yalçın Küçükyazar2011-03-07TutukluSilivri L-tipi ceza evinde tutuklu
Yüksel GençÖzgür Gündemyazar2011-12-24Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Zeynep KurayBirgünİstanbul’da muhabir2011-12-24Serbest bırakılması 2013-04-26[14]İstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Ziya ÇiçekçiÖzgür GündemSahibi2011-12-24TutukluKandıra F-tipi cezaevinde tutuklu
Zuhal TekinerDicle Haber AjansıSahibi2011-12-24Tutukluİstanbul, Bakırköy L-tipi ceza evinde tutuklu
Bülent KaragözKocaeli Halk GazetesiGenel yayın yönetmeni2020-09-28TutukluKocaeli Kandıra T Tipi Kapalı Cezaevi

RSF, 2023 YILINDA TÜRKİYE’DE 43 GAZETECİNİN CEZAEVİNE GİRDİĞİNİ AÇIKLADI… “BU SAYI, YILDIRMA AMAÇLI TUTUKLAMALARA YAYGIN OLARAK BAŞVURULDUĞUNU GÖZLER ÖNÜNE SERİYOR”

Merkezi Paris’te bulunan Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütünün 2023 yılı bilançosunda, Türkiye’de 43 gazetecinin cezaevine girdiği kaydedildi. RSF’nin konuya ilişkin açıklamasında, “Bu sayı, yıldırma amaçlı tutuklamalara yaygın şekilde başvurulduğunu gözler önüne seriyor” denildi.

Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütünün 2023 yılı bilançosu yayınlandı. Bilançoda, dünyada 521 gazetecinin tutuklu olduğu, en az 13’ü Gazze’de olmak üzere 45 gazetecinin de öldürüldüğü ifade edildi. Konuya ilişkin RSF Türkçe’nin basın bülteninde 9 habercinin örgütlü suçları, 6 gazetecinin de yolsuzluğu araştırırken öldürüldüğü belirtildi. Meslekleriyle açık bir bağlantı tespit edilemeyenlerle beraber Gazze’de öldürülen habercilerin sayısının 56’yı bulduğu kaydedildi. Gazeteci cinayetleri ve tutuklamalarında yüzde 8,4 oranında bir düşüş tespit eden kuruluş, dünyada 54 medya temsilcisinin rehin, 84’ünün de kayıp durumda olduğunu açıkladı.

Son 5 yılda öldürülen gazetecilere ilişkin ise, “Son 5 yılda görev başında öldürülen gazeteci sayısındaki kademeli düşüş, kısmen gazeteci güvenliğinin artırılması ve 2003-2022 döneminde 600 kadar gazetecinin görev başında öldürüldüğü Irak ve Suriye’deki ölümcül zirvelerin geride bırakılmasıyla açıklanabilir. Barış zamanlarında, gazetecilik faaliyetlerini korumaya dönük tedbirler, özellikle de yasalar ve cezasızlıkla mücadele mekanizmaları yoluyla güçlendirilmesi, ölüm sayılarında düşüşe yol açtı” ifadelerine yer verildi.

DELOİRE: GAZZE’DE GAZETECİLER SİVİLLER OLARAK AĞIR BİR BEDEL ÖDÜYOR

Bu sene öldürülen 45 gazeteciden 23’ünün çatışma bölgelerinde, bunlardan 17 gazetecinin ise İsrail ve Hamas arasındaki çatışmalar esnasında öldürüldüğü belirtildi. RSF Genel Sekreteri Christophe Deloire’in Gazze’de öldürülen gazeteciler için yaptığı şu değerlendirmeye yer verildi:

“Gazze’de gazeteciler siviller olarak ağır bir bedel ödüyor. Görevleri kapsamında öldürülen gazetecilerin sayısının çok yüksek olduğunu görüyoruz: En az 13’ü küçücük bir bölgede can verdi. Durumun gerçekliğini ve gazetecilerin nasıl kasıtlı hedef alındığını tespit etmesi için Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne şikayette bulunduk. Genelde ise, çalışmaları sırasında ya da görevleri nedeniyle öldürülen gazetecilerin sayısında keskin bir düşüş saptandı: Bu düşüş uzun bir döneme yayılıyor. Neden mi? Haber merkezlerinde alınan güvenlik önlemleri, eğitim ve koruyucu ekipman tahsisi, dikkat, cezasızlıkla mücadelenin etkileri ve hükümetler arası kuruluşların faaliyetlerini sayabiliriz. Kuşkusuz STK’ların çalışmalarının da etkisi var.”

“İRAN VE TÜRKİYE’DEKİ BASKI YÖNTEMİ GAZETECİLERİN SÜREKLİ TUTUKLANIP BIRAKILMASI ÜZERİNE KURULU”

Açıklamada İran ve Türkiye’ye ilişkin şu ifadeler yer aldı:

“Bu iki ülkenin adı, ‘en çok gazeteci tutuklayan ilk üç’ arasında geçmese de tutuklamadıkları anlamına gelmiyor. Gerçek şu ki İran ve Türkiye’deki baskı yöntemi gazetecilerin yıl içinde sürekli tutuklanıp bırakılması üzerine kurulu. 2023’de Türkiye’de 43, İran’da 58 gazetecinin yolu hapishaneden geçti. 569 tutuklu gazeteciden 258’i Çin (Hong Kong dahil), Myanmar, Belarus ve Vietnam’da bulunuyor.”

Türkiye’deki gazetecilerin durumuna ilişkin şu ifadelere yer verildi:

“Kürt gazetecilerin iktidar için ‘özel hedef’ teşkil ettiğini bildiren RSF, 2023’te 43 gazetecinin Türkiye cezaevlerinden geçtiğini, 7’sinin 1 Aralık 2023 tarihi itibariyle halen mahpus olduğunu, bunlardan 4’ünün ‘tedbir amaçlı tutuklu’ bırakıldığını açıkladı.

RSF tutuklamalara ilişkin olarak, ‘Bu sayı, yıldırma amaçlı tutuklamalara yaygın şekilde başvurulduğunu gözler önüne seriyor’ şeklinde açıklama yaptı. 

Açıklamada ayrıca 2022’de başlayan bir sürecin devamı olarak Nisan 2023’te en az 13 Kürt gazetecinin seçimlerden önce tutuklandığını, birçoğunun da tahliye edildiği belirtildi.

“1 ARALIK İTİBARIYLA 67 KADIN GAZETECİ HAPİSTE”

Cezaevindeki kadın gazetecilere ilişkin şunlar kaydedildi:

“Dünyada 1 Aralık itibarıyla 67 kadın gazeteci hapisteydi ki, 8’i demir parmaklıkların ardına 2023’te konuldu. Bu anlamda Çin, Belarus ve Myanmar, erkeklerde olduğu gibi kadın habercileri de tutuklamada başı çekiyor. Çin’in hapiste tuttuğu 121 gazeteciden 14’ü, Belarus’un hapsettiği 39 gazeteciden 10’u kadın. Ortadoğu’da İran da, kadın gazetecilerin en ağır baskılarla karşılaştığı ülkelerden.

RSF Bilançosuna göre, dünyada gazetecilere verilen en ağır sekiz cezadan altısı kadınlara kesildi: Myanmar’da Sai Zaw Thaike 20 yıl, Çin’de Xu Zhiyong 14 yıl, İran’da Niloofar Hamedi 13 yıl, Belarus’ta Maryna Zolatava ve Lioudmila Tchekina 12’şar yıl, İran’da Elaheh Mohammadi 12 yıl, Burundi’de Floriane İrangabiye 10 yıl ve Belarus’tan Valeriya Kastsiouhova 10 yıl hapisle cezalandırıldı.

İran’da Mahsa Amini’nin 16 Eylül 2022’deki ölümünün ardından etkinlik gösteren ‘Kadın, Hayat, Özgürlük’ Hareketi’ni haberleştirmekten tutuklanan 31 kadın gazeteciden beşi (Niloofar Hamedi ve Elaheh Mohammadi dahil) hâlen hapiste.”

Kaçırılan gazeteciler hakkında ise, “Bu yıl kaçırılan yedi gazeteciden ikisinin halen kendilerini kaçıran örgütlerin elinde bulunduğuna işaret ediyor: Mali’de Saleck Ag jiddou ve Moustapha Koné, Fransız haberci Olivier Dubois’nın bu ülkede salıverilmesinden birkaç ay sonra 7 Kasım’da ülkenin kuzeyinde kaçırıldı. Gazetecilerin 38’i Suriye’de, dokuzu Irak’ta, dördü Yemen’de, biri de Meksika’da rehin durumda” denildi.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.