Soru 1: Asker kökenli bir aileden geldiğinizi biliyoruz. Ailenizden size miras kalan İstiklal Madalyası sizin için ne ifade ediyor? Asker kökenli bir ailede yetişmek hayatınızı ve karakterinizi nasıl etkiledi?
Ayşe Egesoy: Ben asker kökenli bir aileden geliyorum. Babam ve dedelerim, şerefli Türk ordusunun çok kıymetli ve önemli subaylarıydı. Bugün dedelerimden kalan İstiklal Madalyası önce babama, babamdan da bana geçti. İstiklal Madalyası sahibi olmak elbette beraberinde birçok sorumluluğu da getiriyor. Yaşamımın her dönemecinde bu madalyanın bana verdiği gücü ve gururu hissettim.
Asker kökenli bir ailede doğmak ve büyümek insanın tüm yaşantısını etkiliyor. Her şeyden önce yaşama çok ciddi yaklaşıyorsunuz. Toplumun tüm değerlerini göz önünde tutarak belli bir çerçevede ve kurallar içinde yaşıyorsunuz. Bu kurallar; sevgiyi, saygıyı, birlik ve beraberliği, vicdanı ve merhameti içine alıp yoğurarak size bir karakter kazandırıyor.
Soru 2: TRT’de çalışmaya başladığınız yılları düşündüğünüzde o dönemin yayıncılık anlayışıyla bugünkü yayıncılığı nasıl karşılaştırıyorsunuz?
Ayşe Egesoy: Benim TRT’de işe başlamayı hayal ettiğim o yıllarda TRT, hemen hemen tüm gençlerin rüyasını süsleyen bir masaldı adeta. Spiker ve sunucu kadrosu dolu olduğu için TRT’de önce daktilograf olarak işe başladım. Daha sonra açılan ilk sınavda 1500 kişiden 15 kişi kazanarak mezun olduk.
O yıllar TRT’nin çok kuralları olan yıllardı. Devlet memuriyetinin getirdiği tüm koşullara uymak zorundaydık. Bugün geriye dönüp baktığımda aslında o kuralların ne kadar gerekli olduğunu anlıyorum. Çok sert olmadığı sürece kurallar bence bütün zamanlarda gereklidir.
Bugünkü yayıncılıkla karşılaştırdığımda, bozulan Türkçeyi bir kenara bırakırsak gerek ekranda sergilenen tavırlar, seyirciyi hiçe sayan program içerikleri gerekse sadece para için yapılan işler ne yazık ki gelişmiş ülkelerdeki televizyon yayıncılığının çok altında kalmaktadır.

Soru 3: Türkiye’nin ilk ve tek protokol sunucusu olduğunuzu ifade ediyorsunuz. Protokol sunuculuğu nasıl bir meslektir? Bu alanda başarılı olabilmek için hangi özelliklere sahip olmak gerekir?
Ayşe Egesoy: Evet, ben ülkenin tek ve ilk protokol sunucusuyum. Bugüne kadar ikinci bir kişinin olmaması ise bu mesleğin çok uzun zamandır ciddiye alınmadığını gösteriyor.
Protokol sunucusu olmak başlı başına bir meslek dalıdır. Öncelikle dilimizi çok iyi konuşmak gerekir. Daha sonra sahnede ve televizyonda beden dilini çok iyi kullanmak gerekir. Sesin rengi, tonu, hitabet şekli ve elinizdeki metni değerlendirmeniz ayrı bir eğitim gerektirmektedir. Ne yazık ki bugün arkadaşlarımızın bunlara ayıracak hiç zamanı yoktur.
Soru 4: Devlet erkânının karşısında sunuculuk yapmak nasıl bir duygu? Meslek hayatınızda unutamadığınız anılarınız var mı?
Ayşe Egesoy: Devlet erkânının karşısında sunuculuk yapmak bence başlı başına bir anıdır. Sözlerle ifade edilmesi zor olan bu hatıralar, bence sadece orada bulunanların tanıklığında ve arşivin sayfalarında yer alan satırlarda saklıdır.
Soru 5: Günümüzde Türkçenin doğru ve güzel kullanılması konusunda ciddi sıkıntılar yaşandığı görülüyor. Sizce televizyon ve medya dünyasında dilimizin yozlaşmasının temel nedenleri nelerdir?
Ayşe Egesoy: Hep söylediğim gibi dil konusundaki en büyük eksiğimiz, konuşulan dili yani Türkçemizi ciddiye almıyor olmamızdır.
Dünyanın belki de en güzel, müzikalitesi en yüksek olan bu dilini yabancı dillerin etkisinde kalarak, daha doğru bir deyimle o dillere özenerek bozmalarına ne yazık ki bugün seyirci kalıyoruz.
Bence buradaki en büyük sorumluluk yayın kuruluşlarının patronlarındadır. Tercihlerini dil eğitimi almamış, iletişimle hiçbir ilgisi olmayan, ekran veya sahne görevini sadece başka alanlara sıçrayabilmek için bir basamak gibi kullanan kişilerden yana kullanmaktadırlar. Bu da doğal olarak dilimizdeki yozlaşmaya ve yayın kalitesinin giderek düşmesine yol açmaktadır.
Güzel konuşmak elbette eğitimle öğrenilebilir. Ancak bunun için talep koşullarının biraz daha iyileştirilmesi ve yayın şirketlerinin bu kişilerden isteklerini daha teknik ve bilgiye dayalı olarak yönlendirmesi gerekmektedir. Karşıdakinin temel koşullarının bu olduğunu anlayan genç kardeşlerimiz belki eğitime zaman ayırabilirler.
Soru 6: Yıllarca eğitmenlik yaptınız. Sizin yetiştirdiğiniz öğrenciler arasında bugün ekranlarda başarılı bir şekilde görev yapan isimler var mı? Geleceğin başarılı spikerlerini yetiştirmek konusunda neler düşünüyorsunuz?
Ayşe Egesoy: Gerçekten bu soruya çok uzun cevaplar vermek isterdim. En azından elimde bu kişilerin bir listesinin olmasını isterdim. Ancak benim eğitmenlik yaptığım zamanlardan bugünlere kadar gelen bu zaman diliminde, yukarıda bahsettiğim koşullar öylesine değişti ki gururla söyleyebileceğim, sevinerek isimlerini yazabileceğim ne yazık ki çok az öğrencim var.
Soru 7: Sizi biraz da mesleğinizin dışında tanımak isteriz. Şiir ve müzik hayatınızda nasıl bir yere sahip? Ayşe Egesoy’un duygusal dünyasını nasıl yansıtıyor?
Ayşe Egesoy: Şiir ve müzik aslında tam olarak beni, yani Ayşe Egesoy’u yansıtıyor. Teknik ve kurallar içindeki bir yaşamın arka sayfasıdır bu…
Şiir, karşınızdakiyle ilişki kurmanızın en kısa yoludur. Kelimelerin tılsımlı dünyasıdır. Gürültüyle düşen bir kaya parçasının pamuk çuvallarının içine sessizce sızması gibidir.
İşte ben bu yumuşak ve gürültüsüz dünyayı çok seviyorum. Şarkılar ve şiirler eşliğinde olması gereken kuralların yeniden gündeme gelmesinden yanayım.
Soru 8: Bugüne kadar çok sayıda ödül aldınız. 42 basın ödülünüz ve sayısız plaketiniz bulunuyor. Bu başarıların sırrı nedir?
Ayşe Egesoy: 42 tane basın ödülüm, sayısız mansiyonum, plaketim ve belgem var. Bütün bu ödüllerin bir tek ortak noktası var; o da hepsinin halk oylamasıyla bana verilmiş olmasıdır. Hiçbiri bir kurumun, kuruluşun, kişinin veya müessesenin ödülü değildir. Hepsi beni yürekten destekleyen Türk izleyicisinin bana verdiği ödüllerdir. Bu nedenle hepsinin ayrı bir kıymeti vardır benim için.
Bence bu başarıdaki sır, benim sadece meslek olarak spikerlik ve sunuculuğu seçmemdir. Bunun dışında bana gelen hiçbir teklifi kabul etmedim. Sahne tekliflerini, reklam ve çeşitli tanıtım tekliflerini ve buna benzer daha birçok başka alandaki teklifleri hiç düşünmeden reddettim.
Hedef olarak sadece televizyon sunuculuğunu ve yorumculuğunu seçtim. Bunun için de çok uzun yıllar eğitim aldım.
Soru 9: Günümüzde spikerlik ve sunuculuk mesleğini yapan gençlere ne gibi tavsiyelerde bulunmak istersiniz? Ayrıca bu alanda eğitim veren eğitmenlere düşen görevler nelerdir?
Ayşe Egesoy: Bugünkü spikerlere ve sunuculara ilk önerim, yaptıkları işi ciddiye almaları olur.
Mesleklerine inanarak yaklaşırlarsa, kendilerine, konuştukları dile ve hitap ettikleri insanlara saygılı olurlarsa ve mutlaka eğitim alarak başlarlarsa; öğrenmenin yaşı ve zamanı olmadığını göz ardı etmeksizin çalışırlarsa mutlaka başarılı olacaklardır.
Burada eğitmenlere de çok önemli bir görev düşüyor tabii. Öğrencilerinin içindeki bu işe gönül vermiş olanları titizlikle seçerek bilgilerini ve zamanlarını doğru kişilere yönlendirmeleri gerekmektedir.
Soru 10: Hayatınıza dönüp baktığınızda keşke dediğiniz, gerçekleştiremediğiniz bir hayaliniz var mı? Bundan sonraki dönem için yeni hedefleriniz ve hayalleriniz neler?
Ayşe Egesoy: Ben keşkeleri olmayan biriyim. Geriye dönüp baktığım zaman ideallerimin, hayallerimin ve umutlarımın hemen hepsine ulaştığımı görüyorum. Bu da beni her zaman diri ve heyecanlı kılıyor.
Önümüzdeki zamanlar için yeni hayaller kurmamı sağlıyor…
Murat Topçu: Bu güzel ve samimi söyleşi için çok teşekkür ederim Ayşe Hanım. Değerli tecrübelerinizi, mesleki birikiminizi ve hayat felsefenizi okuyucularımızla paylaştığınız için size minnettarız.
Ayşe Egesoy: Bu söyleşi için çok teşekkür ederim Murat Bey. Size, ekibinize ve okuyucularınıza sonsuz sevgi ve selamlarımı sunuyorum.
Röportaj: Murat Topçu
Konuk: Ünlü Sunucu Ayşe Egesoy
Türk televizyonculuğuna yıllarını vermiş, mesleki disiplini, güçlü hitabeti ve Türkçeye olan hassasiyetiyle iz bırakan Ayşe Egesoy ile geçmişten günümüze uzanan keyifli ve anlamlı bir söyleşi gerçekleştirdik.